News

The Goodness of the Golden Green

Farming the Golden Green

Agronomics

Household Processing

Malunggay Products in the Market

Steps to Become A Malunggay Contract Grower

Malunggay Recipes

Media Clips

Presentations

Downloads

Archives

 

News                                                            1 l 2 l 3 l 4 l 5 l Next

Bakit kailangang magtanim
ng malunggay?

Ang malunggay ay halamang kapakipakinabang. Ang dahon nito ay maaring  gulayin na mag-isa o ihalo sa ibang gulay katulad ng sa ginisang munggo. Sa putaheng may karne, ito ay ginagamit na sahog sa tinolang manok. Ang sariwang dahon ay maaring gawing salad o kaya naman ay katasan upang gawing “juice”. Ang pinatuyong murang dahon ay ginagawa ring “green tea” o tsaa. Sa panahon na sagana ang dahon, ito ay maaaring ipatuyo, gilingin at iimbak sa tuyong lalagyan. Ang pandesal na hinaluan ng giniling na dahon ng malunggay ay mas masustansya sapagkat ang dahon nito ay may taglay na 26% “crude protein” at mayaman sa Bitamina A, C, iron at potasyum.

Ang buto ng malunggay ay nagtataglay ng mataas na uri ng langis na maaaring gamitin na pangluto, pang”lubricate”, o sangkap sa mga kosmetikong pampaganda.Tinatasa na ang buto ay may 38 - 40 porsyento na langis. Ang pinagpingaan ng langis ay maari paring gamitin na pangsala ng tubig (water purifier) o bilang compost/ abono sa mga halaman kung binulok.

Ang balat, ugat dahon at buto ng malunggay ay kilala bilang gamot sa rayuma, kagat ng hayop na may kamandag at iba pa.

Saan maaring itanim ang malunggay?

Ang malunggay ay mabilis  tumubo sa mga lupang buhaghag. Ito ay maari din namang itanim sa mga lupang lagkitin o buhangin na may mabuting pangangalaga. Ito ay kilalang matatag sa pagkatuyo subalit mahina sa tubig. Kaya’t dapat iwasang magtanim ng malunggay sa mga lugar na nababaha o pinamamahayan ng tubig.

Paano ang pagtatanim ng malunggay?

Pagpapatubo ng buto:

Ang halamang ito ay maaring padamihin gamit ang buto o sanga.

Mula sa buto, ang magulang na buto ay may maitim o “brown” at matigas na balat  Ibabad muna ang buto ng 24 oras. Hugasan ito ng malinis na tubig pagka-ahon, isilid sa supot  at ilagay sa tuyo at madilim na lugar. Ang buto ay tutubo sa loob ng  3 -10 na araw Susulpot sa isang dulo ang kulot na tubo na nagiging dahon samantalang sa kabilang dulo ay susulpot ang ugat.( Huwag hayaang humaba ng husto ang ugat sapagkat ito ay maaring maputol at mamatay lamang) 

Paghahanda ng punlaan (nursery):

Ihanda ang pagpupunlaan. Maghalo ng isang takal na organikong pataba sa dalawang takal na lupang buhaghag at isang takal na buhangin. Lalong mabuti kung mailuto ang lupa upang mamatay ang taglay nitong mikrobyo. Maaari din namang hugasan ng gamot ang lupang pagpupunlaan gamit ang pinaghalong “fungicide at pamatay kulisap (ang halo ay alinsunod  sa habilin ng gumawa ng gamot).

Itanim ang buto na nasa taas ang tubong kulot. Tabunan ito ng 1-2 sentimetrong kapal ng lupa o mas mababaw kung gagamit ng kilib na dayami. Ang kilib ay nakakatulong sa maraming paraan. Una, ang buto ay protektado ng kilib sa tuwing didiligan upang hindi maluslos ang lupa; ikalawa, ang punlaan ay banayad na matutuyo kung kaya’t maaaring makamenos sa dilig; at ikatlo, susupilin ng kilib ang mabilis na pagtubo ng mga damo.

Paglilipat-Tanim:

Ilipat tanim ang punlang malunggay  kapag umabot na ito sa taas na isang metro (2 buwang edad ng pananim). Upang makasiguro na matatag na ang halaman sa pagdating ng tag-ulan, sikaping magtanim o maglipat-tanim  mula sa buwan ng Nobyembre hanggang Marso. Sa pagpili ng lugar na tatamnan, makabubuti kung ito ay may lupang buhaghag at hindi nalulubog sa tubig, sagana sa sikat ng araw at napapaligiran ng mga punong magsisilbing “wind break” o panang-galan sa malakas na hangin. Sapagkat ang sanga ng  halamang ito ay malutong kaya’t madaling mabali o mabuwal lalo’t kung mula ito sa pinutol na sanga. Kadalasan na mas matatag ang kapit sa lupa ng halamang mula sa buto kaysa kung ito ay pinatubo mula sa sanga.

Mula sa sanga. Piliin ang magulang na sanga. Ito ay maputla kung ihahambing sa murang sanga na kulay berde. Putulin ito ng pahilis sa magkabilang dulo sa habang  50 sentimetro hanggang 150 sentimetro ayon sa inaakalang dami ng pagkukunan ng sangang pangtanim at lawak ng tatamnan. Ilubog ito sa gamot na may pinaghalong “fungicide at insecticide” upang maiwasan ang pag-atake ng mga amag, insekto at hindi pamahayan ng langgam at  anay. Itanim ng pahilig ang sanga , ibaon ang 1/3 ng haba nito sa lupa. Diligan kung kinakailangan. Tantyahin ang basa ng lupa sa pamamagitan ng pagdakot nito sa palad, pigain at ipormang bilog. Ang tuyong lupa ay hindi mabubuo. Ang sobrang basang lupa naman ay magtutubig kapag piniga.  Ang kailangan ng malunggay ay tamang halumigmig lamang.

Agwat ng pagtatanim:

Inirerekomenda  na itanim ang malunggay ng 3 metro ang layo sa bawat isa kung ang mga ito ay pamumungahin o kukunan ng buto. Subalit maaari ding mas malapit hanggang 10 sentimetro kung pagkukunan lamang ito ng murang dahon para sa paggawa ng “green tea” sa mas maiksing panahon. Ang agwat ng pagtatanim ay dapat i-ayon sa paggagamitan ng bahaging pangkomersyal.  

Pag-aabono

Ang abonong posporo (phosphorus) ay nakakatulong sa mabilis na pag-uugat ng halaman. Ang nitroheno mula sa organikong pataba ay makakatulong sa mabilis na paglaki ng halaman. Sa mga lugar na lagkitin, inirerekomenda ang paggamit ng 5 kilong organikong pataba o dumi ng hayop sa bawat butas na pagtatamnan ng malunggay. Haluan ito ng isang kutsarang ammophos (16-20-0)  kada puno. Ang ganitong pagpapataba ay dapat ulitin  minsan isang taon. Ang dami ay dapat i-angkop sa gulang ng puno.

Pag-Aani

Ang puno ng malunggay ay tumataas ng 3-5 metro sa loob ng isang taon. Ito ay maaaring umabot sa taas na 15-30 metro kung hindi puputulan. Ang isang punong tatlong taong gulang ay magbubunga ng 300 hanggang 400 na pirasong bunga sa loob ng isang taon. Ang mga punong mas matanda dito ay kayang magbunga ng 1,000 kada taon (Fuglie et.al). Makabubuting putulin ang puno ng 90 sentimetro mula sa lupa kada ikatlong taon upang mapanatili itong mababa at madaling abutin ang mga bunga.

Pangangasiwa ng negosyong malunggayan:

Ang mga sumusunod ay makatutulong sa matubong pagtatanim at pagnenegosyo ng malunggay.

  1. Sundin ang rekomendadong paraan ng pagtatanim ng malunggay ayon sa klase ng lupa. Diligan ang halaman kung kinakailangan. Mas malimit sa unang tatlong buwan  pagkatanim. Alisan ng damo ang paligid ng halaman upang hindi pamahayan ng mga peste. Ang paglalagay ng dahon ng kakawate, castor oil, o “mahogany chips” ay makakatulong sa pag-iwas sa anay.Maglagay ng abono minsan isang taon upang mamunga ito ng mas marami. Magbawas ng mga sobra at tuyong sanga minsan isang taon, kadalasan pagkatapos ng panahon ng pamumunga. Putulan kada ikatlong taon sa taas na 90 sentimetro mula sa lupa upang mapanatiling mababa.

  2. Anihin ang bunga na berde pa kung pang-gulay. Pahinugin hanggang maging kulay “brown” at matuyo kung bubutuhan.

  3. Iimbak ang buto matapos na ito’y patuyuin sa isang tuyo at nahahanginang sisidlan tulad ng sako.

  4. Anihin ang bahaging kailangan sa tamang panahon upang ito’y maibenta sa tamang presyo. Makipag-alam sa mga kinauukulan hinggil sa dami at kalidad ng produktong kailangan ng mamimili.

Mag “advertise” ng produkto kung kailangan upang matiyak na may mapagbebentahan sa lahat ng panahon.

 

News l Back to top