A monthly newsletter of the

Biotechnology Information and Organization Network

February 2008

.

Paano ang pagtatanim ng Malunggay

Mula sa buto

Ang magulang na buto ay may maitim hanggnang ‘brown” at matigas na balat. Ibabad muna ang buto ng 24 oras. Hugasan ito ng malinis na tubig pagkaahon, isilid sa supot at ilagay sa tuyo at madilim na lugar. Ang buto ay tutubo sa loob ng 3-10 araw, susulpot sa isang dulo ang kulot na tubo na nagiging dahon samantalang sa kabilang dulo ay susulpot ang ugat. (Huwag hayaang humaba ng husto ang ugat sapagkat ito ay maring maputol at mamatay lamang.)

Paghahanda ng punlaan (nursery)

Ihanda ang pagpupunlaan. Maghalo ng isang takal na organikong pataba sa dalawang takal na lupa upang mamatay ang taglay nitong mikrobyo. Maari din namang hugasan ng gamot ang lupang pagpupunlaan gamit ang pinaghalong “fungicide” at pamatay kulisap. (Ang halo ay alinsunod sa habilin ng gumawa ng gamot).

Itanim ang buto na nasa taas ng tubong kulot. Tabunan ito ng 1-2 sentimetrong kapal ng lupa o mas mababaw kung gagamit ng kilib na dayami. Ang kilib ay nakakatulong sa maraming paraan. Una, ang buto ay protektado ng kilib sa tuwing didiligan upang hindi maluslos ang lupa; ikalawa, ang punlaan ay banayad na matutuyo kung kaya’t maaring makamenos sa dilig,at; ikatlo, susupilin ng kilib ang mabilis na pagtubo ng mga damo.

Paglilipat-tanim

Ilipat-tanim ang punlang malunggay kapag umabot na ito sa taas na isang metro (2-buwang edad sa pananim). Upang makasiguro na matatag na ang halaman sa pagdating ng tag-ulan, sikaping magtanim o maglipat-tanim mula sa buwan ng Nobyembre hang-gang Marso. Sa pagpili ng lugar na tatamnan, makabubuti kung ito ay may lupang buhaghag at hindi malulubog sa tubig, sagana sa sikat ng araw at napapaligiran ng mga punong magsi-silbing “windbreak” o pananggalang sa malakas na hangin. Ito ay sapagkat ang sanga ng halamang ito ay malutong kaya’t madaling mabali o mabuwal lalo’t kung mula ito sa pinutol na sanga. Kadalasan na mas matatag ang kapit sa lupa ng halamang mula sa buto kaysa kung ito ay pinatubo mula sa sanga.

Mula sa sanga

Piliin ang magulang na sanga. Ito ay maputla kung ihahambing sa murang sanga na kulay berde. Putulin ito ng pahilis sa magkabilang dulo sa habang 50 sentimetro hanggang 150 sentimetro ayon sa inaakalang dami ng pagkukunan ng sangang pangtanim at lawak ng tamtamnan. Ilubog ito sa gamot na may pinaghalong “fungicide” at “insecticide” upang maiwasan ang pag-atake ng mga amag, insekto at hindi pamahayan ng langgam at anay. Itanim ng pahilig ang sanga, ibaon ang 1/3 ng haba nito sa lupa. Diligan kung kinakailangan. Tantyahin ang basa ng lupa sa pamamagitan ng pagdakot nito sa palad, pigain at ipormang bilog. Ang tuyong lupa ay hindi mabubuo. Ang sobrang basang lupat naman ay magtutubig kapag piniga. Ang kailangan ng malunggay ay tamang pagkabasa lamang.

Agwat ng pagtatanim

Inirerekomenda na itanim ang malunggay ng tatlong metro ang layo sa bawat isa kung ang mga ito ay pamumungahin o kukunan ng buto. Subalit maari ding mas malapit hanggang 10 sentimetro kung magpupukanan lamang ito ng murang dahon para sa paggawa ng “green tea” sa mas maiksing panahon. Ang agwat ng pagtatanim ay dapat iayon sa paggagamitan ng bahaging pang-komersyal.

Pag-aabono

Ang abonong phosphorus ay naka-katulong sa mabilis na pag-uugat ng halaman. Ang nitroheno mula sa orga-nikong pataba ay makakatulong sa mabilis na paglaki ng halaman. Sa mga lugar na lagkitin, inirerekomenda ang paggamit ng limang kilong organikong pataba o dumi ng hayop sa bawat butas na pagta-tamnan ng malunggay. Haluan ito ng isang kutsarang ammophos (16-20-0) kada puno. Ang ganitong pagpa-pataba ay dapat ulitin minsan isang taon. Ang dami ay dapat iangkop sa gulang ng puno.

Pag-ani

Ang puno ng malunggay ay tumataas ng 3-5 metro sa loob ng isang taon. Ito ay maaring umabot sa taas na 15-30 metro kung hindi puputulan. Ang isang punong tatlong taong gulang ay magbubunga ng 300 hanggang 400 na pirasong bunga sa loob ng isang taon. Ang mga punong mas matanda dito ay kayang magbunga ng 1,000 bawat taon (Fuglie, et al). Makabubuting putulin ang puno ng 90 sentimetro mula sa lupa tuwing ikatlong taon upang mapanatili itong mababa at madaling abutin ang mga bunga.

Back to top

Tubo, ani ng biotek na tanim tataas pa

Bayang matamlay, pasisiglahin
ng malunggay

Paano ang pagtatanim ng malunggay?

Biotek na talong inani na sa Laguna

Editorial

Sagot sa krisis ng pagkain

Columns

Dr. Gaudencio C. Petalcorin, Jr.

Alicia Ilaga

Nanet Tanyag

Directory

Archives

September 2007
October 2007
November 2007

December 2007
January 2008


BIONet Pilipinas is published monthly by the Biotechnology Information and Organization Network
in cooperation with the Biotechnology for Life Media and Advocacy Resource Center with editorial offices at The Advocacy House, No. 8 Scout Chuatoco St., Roxas District, Quezon City.
Telefax (02) 4137293 and (02)3728560. Editors: Nanet Tanyag, Enrimand Dejeto and June Rodriguez.
Email address:
bionetpilipinas@gmail.com. Website:
www. biotechforlife.com.ph